Bangwadi
Bjalo ka setšhaba sengwe le sengwe, Basotho ba lebowa ba na le dingwalwa. Mo letlakaleng le re tlile go fa bangwadi ba Sesotho sa Leboa hlompho ka go hlagiša tshedimošo ka ga maphelo a bona. Re lebelela gape le mabaka ao a ba tlhotlheleditšego go ngwala.
Oliver Kgadime Matsepe, goba O.K. Matsepe, ka ge a tsebega bjalo, o belegwe ka ngwaga wa 1932 ga Kgoši Hlakudi Matsepe kua Nebo, Transvaal ya maloba. O tsene sekolo Ga-Matsepe le Botšhabelo gomme o feditše mphato wa gagwe wa marematlou ka mokgwa wa go ithuta a le gae ka ngwaga wa 1955.
Ka ngwaga wa 1956 o ile a šoma Lefapheng la Bantu Administration, a šoma mafelong a mangwe a a fapafapanego. Matsepe a re go lealea ga gagwe; ge a tsena ka mo a tšwa a šoma e be e le ge a hwetša sebaka sa go ngwala.
Puku ye a e ngwadilego ya mathomo ke Kgorong ya Mošate. E ile ya phatlalatšwa ka ngwaga wa 1964 gona mo Afrika Borwa. O ile a tlotlwa ka sefoka sa Samuel Edward Mqhayi go tšwa go Akademie. Ao e bile mathomo mayo. Matsepe o ngwadile mehuta ye e fapafapanego ya dingwalwa; go thoma ka direto go fihla ka dipadi. Tše dingwe tša dipadi tše a di ngwadilego ke Meokgo ya Bjoko , Lešita Phiri , Kgotla o Mone , Molodi wa Thaga , Todi ya Dinose , Molodi wa Mogami , Letšofalela , Kgati ya Moditi , Tšhelang Gape .
Bao ba mo tsebago ba re ke ketapele bangwading ba Sesotho sa Lebowa.
J.M. Moswane
H.M. Maphopha
N.S. Puleng
J.R.L. Rafapa o belegwe ka la 6 Dibokwane (February) 1960, Ga-Masenya tikologong ya Ga-Mokopane. Mna Rafapa o gatišitše puku ya gagwe ya mathomo ka 1978, a le Mphatong wa 7 sekolong sa Mmadikana. Ka kakaretšo o gatišitše dipadi tša go feta 8 le dikanegelokopana tše 30, tše dingwe tša tšona e lego Leratosello, Diphiri tša Soweto tše digagolago le Bowelakalana. O thopile difoka tše mmalwa bjalo ka E.M. Ramaila Prize ngwageng wa 1984 le De Jager Haum ngwageng wa 1982. 'Mmušo wa kgaugelo o ile le muši dikwekwele. Afrika Borwa, tokologong go kopanwa le mathata a khuetšo ya ditšo le mekgwa ya poolelo .A naa ke yona tokologo.' (© Heinemann).
Samuel Gazina o belegwe ka ngwaga wa 1967 kua go la Magolomeng kua Lydenburg. O tsene sekolo gona kua gomme a tšwelela dithutong tša gagwe tša marematlou sekolong se se phagamego sa Mashishing. Ga bjale o šoma bjalo ka morutiši.
Mathomong
